معدن طلا لاویج
محدوده لاویج در استان مازندران در ارتفاعات لاویج واقع شده است. در این محدوده پتانسیلهای بسیار خوب فلزی مانند طلا، نقره میتوان در پیمایشهای میدانی مشاهده کرد. همچنین در بخشهای زیادی از منطقه پتانسیل ذغال سنگ مشاهده میشود.
به لحاظ زمین شناسی بخش عمده ی مساحت محدوده در سازند شمشک به سن تریاس فوقانی – ژوراسیک زیرین قرار گرفته است و به لحاظ زمین شناسی ساختمانی رسوبی در زون گرگان رشت واقع شده است. در شمال محدوده لاویج در روستای گلندرود برش نمونه ی سازند شمشک مشاهده شده است.
سازند شمشک، به مجموعه رسوبات زغال دار البرز، اطلاق شده است که شامل مجموعه ای از ماسه سنگ، سیلتستون و شیل می باشد و می توان آن را به عنوان موالید سلسله کوه های سیمرین پیشین دانست. ضخامت این سازند در مقطع تیپ 1027 متر بوده و از نظر لیتولوژی شامل چهار بخش است. سن زغال های ایران از تریاس فوقانی تا ژوراسیک تحتانی تشخیص داده شده که به طور دقیق، این سن در البرز از رتین (آخرین اشکوب تریاس فوقانی) تا ژوراسیک تحتانی محاسبه شده است.
با اعمال نیروهای زمین ساختی و ایجاد کوهزایی و تغییر محیط رسوبی در آن دوره در البرز شمالی، نهشت قوهه ایی، رسوبات آهن بوکسیتی و رس های فلینیتی به رنگ سرخ – آغاز گروه شمشک را نشان میدهند ولی در البرز جنوبی، آغاز این گروه، با بازالت های تیره رنگ زیردریایی است که با رسوب های زغال دار، ادامه می یابد. گروه شمشک در واقع، یک چرخه رسوبی است که نهشته های آن، نشانگر وجود جلگه های پهناور و حوضه های مردابی-رودخانه ای و گاه دریایی کم ژرفا است.
پردازش طیفی و نقشه برداری کانی ها
عمده کانسارها با تغییرات کانی شناسی در قالب دگرسانی گرمابی یا هوازدگی سطحی همراه هستند. گسترش مکانی و تنوع کانی شناسی این تغییرات بستگی به ترکیب (واکنش پذیری) و نفوذپذیری سنگ میزبان و شیمی سیالات گرمابی دارد که پارامتر نفوذپذیری خود متاثر از عوامل تکتونیکی است. در همه رویکردهای پردازش طیفی سعی بر این است تا اطلاعات کانی شناسی موجود در هر پیکسل استخراج و در قالب نقشه های کانی نمایش داده شود. با اعمال روش های ترکیبی و پیچیده پردازش طیفی، گروه های کانی شناسی زیر از محتوای بازتابی و یا تابشی تصاویر دورسنجی استخراج شده است.
آلتراسیون فیلیک (فیلیک)
به نوع فیلیک و در بعضی ذخایر به آلتراسیون کوارتز، سرسیت-پیریت معروف است. کانی های مهم آلتراسیون فیلیک عبارتند از: سرسیت، کوارتز، پیریت، پیروفیلیت، دیکیت، کائولینیت و آندالوزیت که درصد سرسیت از بقیه بیشتر است. کانی های فرعی عبارتند از: کلسیت، آپاتیت و انیدریت.
آلتراسیون آرژیلیک
کانیهای مهم این زون عبارتند از: پیروفیلیت، آلونیت، کائولینیت، دیکیت، دیاسپور و آلونژان. در این آلتراسیون بیشتر پلاژیوکلازها و به مقدار کمتر فلدسپاتهای پتاسیم آلتره میشوند. همچنین در صورت هیدرولیز شدید سیلیکات های آلومینیوم دار (محیط اسیدی) موجب تشکیل کانی های رسی از جمله کائولینیت میشوند.
کانیهای ایجاد شده در زون آرژیلیک به شدت هیدرولیز، دمای محلول و ترکیب کانی شناسی سنگ اولیه بستگی دارند. به عنوان مثال در دمای بین 270-370 درجه سانتیگراد، پیروفیلیت و در دمای بیش از 370 درجه سانتیگراد آندالوزیت تشکیل میشود. با توجه به عدم حضور کانی پیروفیلیت با استفاده از SAM نقشه پراکندگی آلتراسیون آرژیلیکی با استفاده از آنالیز مولفههای اصلی به دست آمده است.
آلتراسیون پروپیلیتیک
به مجموعهای از آلتراسیون، کلریتی، اپیدوتی، زوئیزیتی و آلبیتی، آلتراسیون پروپیلیتیک اطلاق میگردد. کانیهای شاخص این آلتراسیون عبارتند از: اپیدوت، کلریت، کلسیت، آلبیت، پیریت و زوئیزیت. محلولهای گرمابی غنی از منیزیم، آهن، کلسیم، سدیم و یا بیکربناتها باعث آلتره شدن کانیهای آهن و منیزیم دار و تشکیل اپیدوت، کلریت، آلبیت و زوئیزیت میشوند. این زون در بیشتر ذخایر ماگمایی و گرمابی یافت میشود. با توجه به خصوصیات طیفی کانیهای موجود در دگرسانی پروپیلیتیک یعنی کلریت، اپیدوت و کلسیت از تصاویر نسبی ویژه و نسبت باندی زیر برای بارزسازی این نوع دگرسانی استفاده شد.
جمع بندی و نتیجه گیری
بر اساس شواهد و کانیهای تفسیر شده بر روی تصویر و استخراج شده از محتوای طیفی تصاویر، بخش پتانسیل دار احتمالی کانی سازی تعیین شد. زونهای محتمل کانی سازی بر روی تصاویر ماهواره ای با استفاده از تصاویر سنجنده ی استر ترسیم شده و جانمایی گردید.
بر اساس دیتاهای خروجی از این نقشه، زونهای کانی سازی فیلیک در مرکز و جنوب پهنه ی مطالعاتی دارای برونزدهای امید بخش بودهاند.
همچنین در مرکز و شمال محدوده زونهای کانی سازی آرژیلیک و پروپیلیتیک مشاهده میگردد. پهنههای معرفی شده در نقشه بخشهای دارای پتانسیل کانی سازی را نشان میدهند؛ به جهت ادامه کار اکتشافی، انجام عملیات اکتشافی در این بخشها توصیه میگردد.
